Những cuốc xe “giông bão”
Một ngày đang lúc trời mưa ế ẩm, Nguyễn Hữu Tuấn nhận thông báo trên ứng dụng có khách đặt xe Grap (xe ôm công nghệ) đi từ bến xe An Sương về đường Lê Hồng Phong (quận 5, TP. HCM), nhưng anh vẫn quyết định hủy chuyến, không nhận khách.

Anh không sợ những lần chạm mặt với lực lượng xe ôm truyền thống – vốn đã rất nhiều lần ngăn cản, làm dữ không cho cánh xe ôm công nghệ vào bến xe đón khách. Nhưng thay vì “ăn thua đủ” với nhau, anh chọn cách “giữ bình yên trong im lặng”.

“Người ta khổ mới đi chạy xe ôm, mình cũng vậy, thôi thì nhường nhịn lẫn nhau. Ví dụ một ngày tôi chạy được 10 cuốc, thì bỏ bớt một hai cuốc ở bến xe cũng không đến nỗi chết đói”.

Anh Tuấn năm nay 42 tuổi, học hết lớp 6, nên chỉ có thể lao động chân tay, làm thuê mướn kiếm sống qua ngày. Gần 10 năm trước khi Grap xuất hiện ở Việt Nam đã mang đến cho anh công việc chạy xe ôm công nghệ với nguồn
thu nhập khá ổn định.

Chỉ với một chiếc Smarphone cài ứng dụng Grap, cùng vài thao tác đăng ký đơn giản, anh trở thành tài xế xe ôm công nghệ.

Mỗi ngày, cố gắng cày cuốc và trừ các chi phí, anh kiếm được 400.000đ.

Công cuộc “chuyển đổi số” đã tạo công ăn việc làm, mang đến lợi ích cho những người như anh Tuấn, nhưng nó cũng ảnh hưởng đến số lượng khách hàng và thu nhập của lực lượng xe ôm truyền thống đem đến bất lợi cho người khác.

Theo quy luật đào thải của dòng chảy phát triển, cánh xe ôm truyền thống với đa phần là những người lớn tuổi, khó tiếp cận và nắm bắt công nghệ đã nhanh chóng “tụt hậu”, rơi vào cảnh ế ẩm.

Những lần ra bến xe An Sương đón khách, anh Tuấn liên tục bị cánh xe ôm truyền thống ngăn cản, thậm chí không ít lần làm dữ.

Anh Tuấn kể: “Họ nói tôi đến bến xe giật khách, cướp đi chén cơm của họ nên không cho vào đón khách. Dù đã liên tục giải thích là tôi đón khách theo yêu cầu đặt xe trên ứng dụng, chứ không phải tùy tiện vào bến xe “kiếm ăn”, nhưng họ vẫn không chịu. Mấy lần đầu, tôi rất ấm ức, huy động các anh em đồng nghiệp đến để giải vây, và tính cả chuyện ăn thua đủ với họ. Nhưng sau cùng nghĩ lại, mình làm vậy cũng không đúng. Chuyện “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” chỉ là “hạ sách”, vừa vi phạm pháp luật lại gây mất an ninh trật tự. Và quan trọng nhất những người chạy xe ôm dù truyền thống hay công nghệ đều khổ như nhau. Bây giờ nếu có khách đặt chuyến ở các bến xe tôi đều không nhận. Tôi không sợ ai hết, chỉ là nhường nhịn nhau để sống”.

Những năm qua, cùng với sự phát triển của xã hội, đa phần mọi người đều có xe máy riêng, cộng thêm sự phát triển của các loại hình xe buýt, taxi, đặc biệt là xe ôm công nghệ đã mang đến rất nhiều tiện ích, nên rất được người dân ưa chuộng.

Ngoài đưa đón khách theo yêu cầu, các loại hình xe ôm công nghệ còn có các dịch vụ ship hàng, lái xe hộ, đưa rước học sinh… Do có nhiều tiện ích nên loại hình xe ôm công nghệ đã và đang được ưa chuộng.

Đặc biệt, trong điều kiện ngành chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát và xử lý tình trạng vi phạm nồng độ cồn đối với người điều khiển phương tiện thì dịch vụ xe công nghệ lại càng “ăn nên làm ra”.

Anh Võ Đức Quang (Phường Bến Thành, quận 1, TP. HCM) cho biết: “Những khi bận việc không có thời gian đưa rước con đi học thì xe ôm công nghệ chính là “cứu cánh” của gia đình anh.

Không những vậy, chỉ cần một cuộc điện thoại qua App là có người đi chợ hộ cho vợ anh; hoặc khi đi đám tiệc, liên hoan mà không thể từ chối việc uống rượu, bia thì chỉ cần “alo” là tài xế xe ôm công nghệ có mặt đưa rước 24/24 giờ vô cùng tiện lợi, giá thành lại rẻ hơn so với taxi và xe ôm truyền thống”.

Hụt hơi trong cuộc cạnh tranh, những người hành nghề chạy xe ôm truyền thống rơi vào cảnh khó khăn, bấp bênh. Họ thất thế so với xe ôm công nghệ về giá cả, sự tiện dụng và cả thái độ phục vụ.

Đều đặn mỗi ngày, mới 4h sáng là ông Trần Văn Út (62 tuổi) lại bắt đầu chuyến hành trình tìm miếng cơm, manh áo với chiếc xe cà tàng tại các bến xe. Hơn 20 năm gắn chặt cuộc đời với nghề chạy xe ôm, chưa bao giờ ông Út chứng kiến cảnh ế ẩm như hiện nay. Có khi ngồi từ sáng đến tối cũng không chở được người khách nào.

Nắng gió, bụi đường đã khiến cho gương mặt của ông già đi rất nhiều so với tuổi tác.

“Khách bây giờ chỉ đặt xe công nghệ. Mới bữa hổm chứ đâu, thằng con tui (20 tuổi) đi đám cưới bạn nó, sợ bị công an thổi nồng độ cồn, nên nó cũng đặt Grap chở ra nhà hàng rồi chở về. Tui nghĩ, muốn tồn tại không có cách nào khác ngoài việc phải thay đổi, tiếp cận với hoàn cảnh mới”, ông Út nói.

Riêng đối với lao động hành nghề xe ôm, toàn thành phố hiện có 36 Nghiệp đoàn xe ôm truyền thống và công nghệ với 3.724 đoàn viên

Điểm khác biệt giữa hai nhóm hành nghề này đúng như tên gọi là “công nghệ”. Ở đó, một bên là những người trẻ, tiếp cận công nghệ, mang đến sự lợi ích, tiện dụng cho khách hàng mọi lúc, mọi nơi; còn một bên với phần lớn là lao động lớn tuổi, tụt hậu với thời đại, chỉ hoạt động tại những địa bàn cố định, như bến xe, bệnh viện…

Vì chén cơm manh áo, giữa họ đã không ít lần xảy ra ẩu đả, xô xát.

Chính vì vậy, theo LĐLĐ TP. HCM, ngoài việc giúp người lao động được tiếp cận đầy đủ hơn các chế độ chính sách an sinh xã hội khi tha gia nghiệp đoàn; thời gian qua, các cấp công đoàn TP cũng tăng cường tổ chức các lớp tập huấn, tuyên truyền; qua đó, giúp đoàn viên nâng cao văn hóa ứng xử giao thông; giúp họ hiểu và nhận thức tốt hơn về pháp luật; không vì cái lợi nhỏ mà phải trả giá đắt cho hành vi ẩu đả, đánh nhau, gây mất an ninh trật tự.

Ngoài ra, LĐLĐ TP cũng đã phối hợp với công an phường, xã phân công cán bộ theo dõi, phụ trách nghiệp đoàn, vận động đoàn viên tích cực tham gia phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc trên địa bàn.

Đảm bảo trật tự an toàn xã hội, phòng chống tội phạm, hưởng ứng “Tháng an toàn giao thông”, góp phần tích cực trong tuyên truyền không nâng độ xe gắn máy...

Trong những năm qua, nhiều cán bộ nghiệp đoàn cơ sở được tuyên dương, khen thưởng tham gia tốt các phong trào bảo vệ an ninh tổ quốc, lao động giỏi lao động sáng tạo…

Như năm 2019 có một Chủ tịch nghiệp đoàn xe truyền thống thuộc LĐLĐ Quận 1 được nhận “Giải thưởng 28/7”, là giải thưởng cao quý của LĐLĐ TP dành tặng cho Chủ tịch công đoàn, nghiệp đoàn cơ sở có thành tích tiêu biểu, đi đầu trong hoạt động công đoàn tại cơ sở.